Δημιουργούμε στην Α' Τάξη
Στατικός ηλεκτρισμός, κυκλώματα με Coca-Cola και μικροί «ενεργειακοί πρεσβευτές» που αναλαμβάνουν δράση…
Τι είναι η ηλεκτρική ενέργεια; Από πού έρχεται; Και πώς μπορούμε — ακόμη κι εμείς, οι μικροί της Α΄ τάξης — να κάνουμε τη διαφορά; Αυτά ήταν τα ερωτήματα που ανοίξαμε μαζί με τους μαθητές και τις μαθήτριες της Α' τάξης (σχ. έτος 2025-2026) στο πλαίσιο της Ενότητας 4 «Η ηλεκτρική ενέργεια στη ζωή μας» από τη Μελέτη Περιβάλλοντος, συνδέοντας την τάξη με τον κόσμο — και τη γνώση με δράση Ενεργού Πολίτη. Η αφετηρία ήταν ένα απλό ερώτημα: «Πού βλέπετε ηλεκτρική ενέργεια γύρω σας;» Τα παιδιά κατέγραψαν ηλεκτρικές συσκευές στο σπίτι και στο σχολείο, συζήτησαν γιατί τις χρειαζόμαστε και τι θα συνέβαινε αν δεν υπήρχε ρεύμα. Μέσα από αυτή τη διερεύνηση κατάλαβαν ότι η ενέργεια δεν είναι αόρατη και αδιάφορη· είναι παντού, και οι επιλογές μας γύρω από αυτήν έχουν σημασία.
Πριν φτάσουμε στα κυκλώματα, τα παιδιά γνώρισαν έναν «ξεχωριστό» τύπο ηλεκτρισμού που δεν χρειάζεται καλώδια! Τρίβοντας μπαλόνια είδαν με τα μάτια τους πώς ο στατικός ηλεκτρισμός κάνει χαρτάκια να πετούν, μαλλιά να σηκώνονται και αντικείμενα να έλκονται. Χρησιμοποιώντας Coca-Cola, ως φυσική πηγή τάσης, τα παιδιά έφτιαξαν ηλεκτρικά κυκλώματα με τα χέρια τους. Η δραστηριότητα έδειξε στην πράξη πώς παράγεται ηλεκτρισμός από χημικές αντιδράσεις — έννοια που στη θεωρία θα ήταν αδύνατο να γίνει κατανοητή σε παιδιά της πρώτης τάξης.
Αφού κατανόησαν πώς παράγεται η ενέργεια, τα παιδιά προχώρησαν στο επόμενο βήμα: πώς την προστατεύουμε; Μέσα από ομαδική συζήτηση, συγκέντρωσαν ιδέες για καθημερινές μικρές πράξεις που αθροίζονται σε μεγάλη αλλαγή: σβήσιμο φώτων, σωστή χρήση ηλεκτρικών συσκευών, αποφυγή της αναμονής (standby). Στην τάξη ήδη από την αρχή της χρονιάς και στο πλαίσιο του διαμοιρασμού δραστηριοτήτων (“Μυστικές αποστολές”) ορίζονταν κάθε εβδομάδα ο “φωτοφύλακας” που ήταν υπεύθυνος για τη σωστή διαχείριση της ηλεκτρικής ενέργειας (φωτισμός) σε συνεργασία με την δασκάλα. Πολλοί δεσμεύτηκαν να γίνουν «φωτοφύλακες» και στο σπίτι τους — και να μεταφέρουν το μήνυμα στην οικογένειά τους.
Υπεύθυνες Εκπαιδευτικοί: Παναγιωτοπούλου Ελισάβετ, Λαμπριανίδη Ελευθερία (ΠΕ70)
Την Πέμπτη 21 Μαΐου 2026, στον όμιλο της Α΄ τάξης με τίτλο «Ταξίδι πάω μακρινό στης χώρας μου την άκρη και ψάχνω νότες για να βρω, μύθους πολλούς κι αγάπη…» ταξιδέψαμε στην Κύπρο. Ξεκινήσαμε γνωρίζοντας το νησί: τη γεωγραφία του, την ιστορία του, τους ανθρώπους του. Ακούσαμε τη γλώσσα τους — αυτή την όμορφη κυπριακή διάλεκτο που είναι κι αυτή ελληνική, γεμάτη αρχαϊκές λέξεις και μοναδική μελωδία — και κάναμε τις παρατηρήσεις μας: τι μας θύμισε, τι μας φάνηκε οικείο, τι διαφορετικό.
Στη συνέχεια γνωρίσαμε τον Χορό του Δρεπανιού — έναν παραδοσιακό χορό που γεννήθηκε στα χωράφια της Κύπρου, εκεί που οι αγρότες θέριζαν τα στάχυα κάτω από τον καλοκαιρινό ήλιο. Παρακολουθήσαμε πώς χορεύεται, είδαμε τις κινήσεις που μιμούνται τον θερισμό και αρχίσαμε να καταλαβαίνουμε πόσο στενά δεμένος είναι ο χορός με την καθημερινή ζωή των ανθρώπων. Αυτό μάς έδωσε αφορμή να ταξιδέψουμε από το χωράφι στο τραπέζι: ζωγραφίσαμε τον θερισμό και όλες τις φάσεις που ακολουθούν — από το στάχυ στο αλεύρι και από το αλεύρι στο ψωμί που βρίσκουμε κάθε μέρα μπροστά μας. Μια απλή αλλά βαθιά ανακάλυψη: πίσω από κάθε φέτα ψωμί κρύβεται κόπος, χαρά και παράδοση. Κι έπειτα ήρθε η πιο ξεχωριστή στιγμή — το βιωματικό κομμάτι! Χωριστήκαμε σε ομάδες και χορέψαμε κι εμείς τον Χορό του Δρεπανιού, κρατώντας αντί για δρεπάνι χρωματιστές κορδέλες. Μικρά σώματα που κινούνταν μαζί, ρυθμικά, χαρούμενα — ζώντας τον χορό από μέσα.
Η συνάντηση ολοκληρώθηκε με ένα φύλλο εργασίας που αξιοποίησε το βίντεο που παρακολουθήσαμε. Τα παιδιά απάντησαν σε ερωτήσεις για αυτά που είδαν και έμαθαν — αλλά το πιο σημαντικό ήταν το τελευταίο κομμάτι του φύλλου: η αξιολόγηση των συναισθημάτων τους. Πώς ένιωσαν όταν χόρεψαν; Τι τους άρεσε περισσότερο; Τι θα ήθελαν να ξανακάνουν;
Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Παναγιωτοπούλου Ελισάβετ (ΠΕ70)
Στο πλαίσιο της συνιστώσας «Νόημα» του προγράμματος Erasmus+ Thriving Schools, υλοποιήθηκε μια σειρά βιωματικών δραστηριοτήτων με στόχο οι μαθητές και οι μαθήτριες της Α' τάξης (σχ. έτος 2025-2026) να αναγνωρίσουν, να εκφράσουν και να συνδέσουν προσωπικές αξίες με την καθημερινή τους ζωή και τις σχέσεις τους με τους άλλους. Η δράση ξεκίνησε με τη δημιουργία της «Γκαλερί των Αξιών», όπου πάνω στα θρανία τοποθετήθηκαν κάρτες με εικόνες παιδιών που πραγματοποιούν θετικές πράξεις, όπως να βοηθούν έναν φίλο, να μοιράζονται το παιχνίδι τους ή να ακούν προσεκτικά. Κάθε κάρτα ανέφερε και μία αξία όπως καλοσύνη, φιλία, θάρρος, δίνοντας στα παιδιά την ευκαιρία να παρατηρήσουν, να σκεφτούν και να επιλέξουν εκείνη την εικόνα που τους εξέφραζε περισσότερο, τοποθετώντας πάνω της ένα αυτοκόλλητο. Η συζήτηση που ακολούθησε, με αφορμή την ερώτηση «Γιατί διάλεξες αυτή την εικόνα;», ανέδειξε αυθεντικές σκέψεις και προσωπικά βιώματα των παιδιών.
Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε η δραστηριότητα «Εγώ κι οι Αξίες μου - Ζωγραφίζω ό,τι νιώθω». Τα παιδιά, συνεργαζόμενα ανά δύο, πήραν ένα χαρτί με τρία πλαίσια, επέλεξαν μία αξία και έγραψαν γι’ αυτήν, ενώ ζωγράφισαν σε κάθε πλαίσιο κάτι που κάνουν οι ίδιοι και συνδέεται με την αξία αυτή, όπως για παράδειγμα «Εγώ δείχνω τη φιλία μου όταν…».
Η δράση ολοκληρώθηκε με το «Δέντρο του Σκοπού», μια συλλογική δημιουργία που συνέδεσε όλα όσα είχαν προηγηθεί. Ένα μεγάλο ζωγραφισμένο δέντρο τοποθετήθηκε στον πίνακα με τις ρίζες του να συμβολίζουν αυτά που αγαπάμε και πιστεύουμε, με τον κορμό του να συμβολίζει όσα κάνουμε καθημερινά σύμφωνα με τις αξίες μας και με τα κλαδιά να συμβολίζουν τα όνειρά μας για το μέλλον. Κάθε παιδί έγραψε τις ιδέες του σε ένα χαρτάκι και το τοποθέτησε στο αντίστοιχο σημείο του δέντρου, δημιουργώντας ένα κοινό έργο γεμάτο προσωπικά νοήματα, αξίες και προσδοκίες. Στο τέλος, διαβάστηκαν δυνατά ορισμένες από τις σκέψεις των παιδιών, ενισχύοντας το αίσθημα της ομάδας και της κοινής συμμετοχής. Το δέντρο και οι κάρτες των αξιών παρέμειναν αναρτημένα στην τάξη ως ένα κοινό έργο τέχνης που ανήκει σε όλους μας.
Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Παναγιωτοπούλου Ελισάβετ (ΠΕ70)
Τι συμβαίνει όταν η διδασκαλία «βγαίνει» από την τάξη και μεταφέρεται στη σχολική βιβλιοθήκη, και όταν κάθε παιδί μαθαίνει με τον τρόπο που του ταιριάζει περισσότερο; Με αφετηρία αυτά τα ερωτήματα σχεδιάστηκε μια διαφοροποιημένη διδακτική προσέγγιση στην Α΄ τάξη (σχ. έτος 2025-2026), στο πλαίσιο της 9ης Ενότητας «Ο Κόσμος των Βιβλίων», με στόχο την εξοικείωση με το βιβλίο και τη διάκριση λογοτεχνικών βιβλίων και βιβλίων γνώσεων.
Η σχολική βιβλιοθήκη αξιοποιήθηκε ως παιδαγωγικός χώρος, όπου οι μαθητές/τριες γνώρισαν κανόνες, ρόλους και τη «νοοτροπία του σεβασμού» προς το βιβλίο. Για τη χωροταξική οργάνωση χρησιμοποιήθηκαν έγχρωμα αυτοκόλλητα χαρτάκια, με τα οποία κάθε παιδί εντάχθηκε σε μία από τις πέντε γωνιές δραστηριοτήτων διαφοροποιημένης μάθησης: εικονογράφοι (οπτικός τύπος μαθητή), ηθοποιοί (κιναισθητικός τύπος μαθητή), ντετέκτιβ (παιδιά υψηλότερης ετοιμότητας), αφηγητές (προφορικός τύπος μαθητή) και ήρωες βιβλίων (σύνδεση φαντασίας με πραγματικότητα), καθεμία προσαρμοσμένη σε διαφορετικά μαθησιακά στυλ και επίπεδα ετοιμότητας.
Η δράση ολοκληρώθηκε με παρουσίαση στην ολομέλεια και συνέχιση δραστηριοτήτων στην αυλή, όπου τα βιβλία «ζωντάνεψαν» μέσα από παιχνίδι και αφήγηση, ενισχύοντας τη συνεργασία, τη δημιουργικότητα και τη φιλαναγνωσία. Περισσότερες πληροφορίες εδώ.
Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Παναγιωτοπούλου Ελισάβετ (ΠΕ70)
Τη Δευτέρα 4 Μαΐου 2026, οι μαθητές και οι μαθήτριες της Α΄ τάξης επισκέφτηκαν το Κεντρικό Ταχυδρομείο της πόλης μας, στο πλαίσιο του μαθήματος της Γλώσσας. Αφορμή στάθηκε το κείμενο «Ο θείος Παύλος» από την 6η ενότητα, όπου η μικρή ηρωίδα επισκέπτεται το ταχυδρομείο για να παραλάβει ένα δέμα από τον θείο της, που είναι ναυτικός.
Πριν από την επίσκεψη, τα παιδιά γνώρισαν το σχετικό λεξιλόγιο για το ταχυδρομείο μέσα από δραστηριότητες στην πλατφόρμα e-me. Παράλληλα, με αφορμή τη γιορτή της Μητέρας, έγραψαν μικρά και γλυκά μηνύματα στη μητέρα τους, συμπεριλαμβάνοντας ένα ποίημα της ποιήτριας Mary Rita Schilke Korzan αφιερωμένο σε εκείνη «Όταν νόμιζες πως δεν κοιτούσα»: Όταν νόμιζες πως δεν κοιτούσα, σε είδα να κρεμάς την πρώτη μου ζωγραφιά στο ψυγείο κι έτσι θέλησα να ζωγραφίσω άλλη μία...
Στο ταχυδρομείο, τα παιδιά αγόρασαν γραμματόσημα, έμαθαν πού τοποθετούνται στον φάκελο, σφράγισαν τα ίδια τα γράμματά τους και τα έριξαν στο κουτί αλληλογραφίας. Η δραστηριότητα αυτή συνέδεσε με φυσικό τρόπο τη γλώσσα με τη βιωματική μάθηση και τη συναισθηματική έκφραση. Τα παιδιά δεν έμαθαν απλώς πώς λειτουργεί το ταχυδρομείο — έστειλαν αγάπη στις μαμάδες τους.
Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Παναγιωτοπούλου Ελισάβετ (ΠΕ70)